Inleiding
How I see myself
We will start this lesson right away. You are going to make an experimental self-portrait. For this you draw everything you see of yourself without using a mirror, photo or telephone. That may be glasses you are looking at, a piece of your nose or cheeks, hair hanging in front of your eyes, your outerwear, hands, feet, etc.
Rembrandt
Taking selfies has only been a thing of the past 10-15 years. Making portrait photos has been possible for a little over 100 years. Before that you could have a portrait painted. So the artist did not take a selfie, but a self-portrait with paint and brush.
Een kunstenaar die heel veel zelfportretten maakte was Rembrandt. Hij deed dat als studiemateriaal en speelde veel met zijn uiterlijk om verschillende stoffen of bijvoorbeeld de lichtval uit te proberen.
Afbeelding 1: Zelfportret van Rembrandt uit 1635
Vragen bij Rembrandt
- Het zelfportret op afbeelding 1 schilderde hij rond 1635 toen hij inmiddels een succesvol schilder was, aan de voorstelling kun je dat zien. Waaraan kun je zien dat hij succesvol was?
- Rembrandt heeft een soort selfie geschilderd. Wat is de functie van een selfie? en heeft dit schilderij van rembrandt dezelfde functie of een andere?
- Kun je nog meer redenen bedenken voor een kunstenaar om een zelfportret te maken?
Schiele
Een andere kunstenaar die heel veel (ruim 100) zelfportretten maakte was Egon Schiele.
Afbeelding 2: Zelfportret van Egon Schiele uit 1912
Vragen bij Schiele
- Het portret verschilt van dat van rembrandt. Welke verschillen in de voorstelling zie je tussen beide schilderijen?
- Ook de manier waarop het geschilderd is verschilt in beide schilderijen. Op welke manier verschillen ze?
- Is de functie van het portret van Schiele hetzelfde als dat van Rembrandt? Wat zegt het schilderij over de identiteit van Schiele? Ben je wel eens een selfie tegengekomen die hier op lijkt?
Hoe teken je een zelfportret?
Aan de hand van de studies (etsen) die Rembrandt maakte van zijn eigen gezicht, zie je dat hij nauwkeurig onderzoek deed naar de opbouw van een portret. HIj onderzocht ook hoe je bijv. haar kon tekenen en hoe het licht op een gezicht valt en het daardoor ruimtelijk maakt.
Er zijn een aantal verhoudingen binnen een portret die je met behulp van lijnen goed zichtbaar kunt maken. Dit kan je helpen een geloofwaardig portret te tekenen. Eerst verdeel je de vorm van het hoofd op de horizontale en verticale as in tweeën. De onderste helft verdeel je weer door tweeën om de onderkant van de neus en oren te bepalen. Als je het vlak daaronder weer door de helft deelt weet je waar de onderkant van de mond komt. Trek je een verticale lijn vanuit de binnenkant van de ogen, dan weet je de breedte van de neus. Een verticale lijn van vanuit de pupillen geeft de breedte van de mond aan.
Afbeelding 3: Zelfportret met baret van Rembrandt uit 1634