Compositie

Compositie speelt een belangrijke rol in kunst. Op deze pagina ontdek je hoe de ordening van beelden werkt en ga je zelf praktisch aan de slag om de kracht van compositie te ontdekken.

Wat is compositie?

Compositie is een ander woord voor ordening. Het bepaalt hoe de elementen in een beeld geordend zijn. Het woord ordening mag je ook in plaats van compositie gebruiken.

Compositie is vaak de basis van een kunstwerk. Het is waar een kunstenaar vaak lang aan werkt, al voordat hij begint met het maken van zijn werk.

Compositie stuurt het oog

Met een goede compositie kan een kunstenaar het oog van de kijker sturen. Hij kan er voor kiezen om bepaalde elementen belangrijk of onbelangrijk te maken. Daarmee bepaalt de kunstenaar wat je het eerst ziet, en wat je daarna ziet.

Verband met andere vormgevingsaspecten

Compositie staat in verband met andere vormgevingsaspecten zoals kleur, licht, ruimte en vorm. Ze kunnen niet helemaal los van elkaar worden gezien. 

Gebruikt de kunstenaar grote of kleine vormen? Waar valt het licht? Hoe is ruimte gecreëerd? Is er sprake van overlapping, of afsnijding? Deze keuzes hebben een directe invloed op de compositie. 

Zeggingskracht

Compositie bepaalt voor een belangrijk deel hoe we een kunstwerk interpreteren. Het kan de betekenis van een werk versterken. Het is dus van invloed op hoe jij het werk ervaart en welke betekenis je eraan koppelt. 

Afbeelding 1: Voorbeeld van een goede compositie door Vermeer

Video 1: Uitleg over compositie

Composities fotograferen

In de woordenlijst zul je ontdekken dat er veel verschillende compositievormen zijn. Met behulp van een camera en een aantal objecten, gaan wij proberen deze composities zelf te maken.

  1. Werk in groepjes van 3 – 4 personen. Maak per onderstaande compositievorm één stilleven.
    1. Symmetrische compositie
    2. Asymmetrische compositie
    3. Horizontale compositie
    4. Verticale compositie
    5. Diagonale compositie
    6. Driehoekscompositie
    7. Centrale compositie
    8. Overall compositie
  2. Maak met behulp van PicCollage een collage van de bovenstaande composities en zet bij elke compositie de compositievorm.

Afbeelding 2: Voorbeeld van deze opdracht

Afbeelding 3: Voorbeeld van deze opdracht

Composities tekenen

Je krijgt een wisbordje met een stift. Teken de volgende compositievormen door alleen cirkels en ovalen te gebruiken:

  • Symmetrische compositie
  • Asymmetrische compositie
  • Horizontale compositie
  • Verticale compositie
  • Diagonale compositie
  • Driehoekscompositie
  • Centrale compositie
  • Overall compositie

Oefenvragen bij compositie

Download en maak de onderstaande oefenvragen.