Er was eens… Mensen houden van verhalen. Veel van de sprookjes die we kennen zijn oude verhalen die al honderden jaren worden verteld. Het waren de Duitse gebroeders Grimm die deze verhalen verzamelden en opschreven in hun boek ‘Kinder- und Hausmärchen’. In deze opdracht gaan wij met deze sprookjes aan de slag en maken we onze eigen griezelversie!
Brainstorm
We beginnen deze lessenserie meteen met een brainstorm.
- Maak in je dummy een klein woordweb over alles dat in je opkomt bij het woord ‘sprookjes’. Ter inspiratie kun je denken aan: Wat gebeurt er allemaal in sprookjes? Welke personages komen zoal voor in sprookjes? Wat kun je zeggen over de verhaallijn? Wat zorgt voor spanning en sensatie? Enz.
- Schrijf nu zoveel mogelijk sprookjes op die je kent.
- Kies één sprookje van opdracht b uit en neem deze als basis voor jouw eigen versie.
- Bedenk een griezelige twist voor het door jouw gekozen thema. Schrijf in een paar regels de verhaallijn in je dummy.
Sprookjes in kunst
Kunstenaars laten zich graag inspireren door sprookjes. Hieronder zie je een aantal voorbeelden gemaakt door verschillende kunstenaars.
Fotoalbum 1: Verschillende kunstwerken met het thema sprookjes
Inspiratie
In kleine groepjes (3-4 personen) bekijk je de afbeeldingen in fotoalbum 1 hierboven. Beantwoord eerst de onderstaande antwoorden in je groep, vergelijk daarna jullie antwoorden met die van een ander groepje.
- Wat zie je?
- Wat is er anders in deze afbeelding dan dat je al wist van dit sprookje?
- Op welke manier kan deze afbeelding jou inspireren?
Story board
Een story board is een serie schetsen of fotoreeks als voorbeeld voor een verhaal. Meestal wordt zo’n story board gebruikt door regisseurs van films. Met behulp van kleine vlugge schetsen of foto’s, kunnen ze iedereen die aan de film meewerkt duidelijk maken wat de bedoeling is.
Story board van collages
Wij gaan ook een soort story board maken, maar dan met collages. Op die manier maken je een voorbeeld van jullie nieuwe griezelsprookje.
Afbeelding 1: Voorbeeld van een story board
Compositie
Bij het maken van een storyboard, moet je nadenken over de compositie. Een ander woord voor compositie is ordening. De manier waarop je de onderdelen binnen het beeldvlak ordent, maakt je collage straks meer of minder interessant om naar te kijken. Ook kun je door een goede ordening voor ruimte zorgen.
Ruimtewerking
Het experimenteren met de ordening van je collage, kan ook zorgen voor een extra ruimtelijk effect. We noemen dit ook wel ruimte, ruimtewerking of diepte.
Geen ruimte
Hiernaast zie je een aantal verschillende composities met 3 cirkels. Op afbeelding 2 is geen ruimtewerking, de cirkels lijken naast elkaar te staan op een plat vlak te staan.
Overlapping
Op afbeelding 3 is gebruik gemaakt van overlapping. Hierdoor lijkt het alsof de ene cirkel voor de andere staat. Dat betekent dus dat de ene cirkel dichterbij je staat dan de andere. Daarom is er dus sprake van ruimte.
Afsnijding
Bij afbeelding 4 zie je dat de cirkels gedeeltelijk buiten het beeldvlak vallen. Dit noemen we afsnijding. Hierdoor lijkt het alsof de ruimte groter is dan alleen het beeldvlak en daardoor lijkt er dus meer ruimte te zijn.
Perspectief
Op afbeelding 5 zie je dat de cirkels allemaal een andere grootte hebben. Met een beetje fantasie kun je je indenken dat de grootste cirkel het dichtstbij is en de kleinste helemaal in de verte. Deze manier van ruimtewerking noemen we perspectief.
Combinatie
Het meeste ruimte krijg je, als je al deze manieren van ruimtewerking combineert. Hiervan zie je een voorbeeld op afbeelding 6.
Afbeelding 2: Geen ruimtewerking
Afbeelding 3: Overlapping
Afbeelding 4: Afsnijding
Afbeelding 5: Perspectief
Afbeelding 6: Alle bovenstaande manieren van ruimtewerking gecombineerd
Storyboard maken
- Kies uit je groepje het beste verhaal uit. Maak nu met je groepje een storyboard van dat verhaal. Gebruik hiervoor de app Piccolage op je iPad. Een aantal aandachtspunten:
- Ieder groepslid verbeeldt één deel van het verhaal. Je storyboard krijgt net zoveel afbeeldingen als groepsleden.
- Zorg voor een interessante compositie waarbij je de manieren van ruimtewerking gebruikt.
- Omdat deze collage de basis vormt voor jouw eindwerkstuk, is het belangrijk dat je details niet te klein maakt.
- Maak een tentoonstelling van je storyboard in de klas. Leg daarnaast het feedback formulier dat je hieronder kunt downloaden. Vul tijdens de rondgang de feedback formulieren van de andere groepen in.
De linotechniek
Als eindwerkstuk ga je straks een linosnede maken. Dit is een vorm van hoogdruk. Uit een plaatje linoleum (ook wel lino) snijd je weg wat wit moet blijven en behoud je wat zwart moet worden. Je maakt dus een soort stempel. Met behulp van drukinkt en een linopers druk je de linosnede af op papier.
In video 1 kun je zien hoe het proces gaat. Kort samengevat werken we in de volgende stappen:
- Definitieve schets maken gebaseerd op je collage
- Schets omzetten in een zwart-wit tekening
- Tekening overzetten op het linoleum
- Linoleum snijden
- Drukken
Video 1: Linosnede maken
Lino inspiratie
De Amerikaanse kunstenares Melissa West laat zich ook inspireren door sprookjes. Haar linosnedes zijn een goed voorbeeld van hoe je een sprookje kunt omzetten in een linosnede.
Fotoalbum 2: Linosnedes van sprookjes door Melissa West
Griezelsprookje
Werk als groepje jullie hele verhaal uit als linosnede. Werk volgens het hierboven beschreven stappenplan.
Het stuk lino waarop je werkt is ca. 12,1 x 16,1 cm. Druk je lino af op luxe A4 papier.
Als alle linosnedes klaar zijn plak je de losse lino’s op één groot vel papier, waardoor één verhaal ontstaat.
Door met extra papier tekstballonnen toe te voegen, maak je nog beter duidelijk waar het over gaat.
Beoordelingscriteria
- Het verhaal is origineel en is een duidelijk griezelsprookje geworden
- Uit de reeks linosnedes is duidelijk waar het verhaal over gaat
- Je hebt de linotechniek op de juiste manier toegepast
- Je hebt goed samengewerkt
- Het geheel ziet er verzorgd uit