In deze lessenserie kruipen we in de huid van de Amerikaanse kunstenaar Alexander Calder. Hij verwierf wereldwijde bekendheid met zijn bijzondere mobiles, maar zijn minder bekende circus figuren zijn misschien nog wel leuker! Wij bouwen ons eigen circus en wekken deze tot leven door middel van stop-motion.
Alexander Calder
Alexander Calder, geboren in 1898, kwam uit een gezin van kunstenaars. Zijn opa en vader waren beiden beeldhouwers en zijn moeder was schilder. Als een kind hield Calder ervan om speelgoed te maken van ijzerdraad en hout en maakte hij graag sierraden voor zijn zusje. Hoewel hij werktuigbouwkunde had gestudeerd, besloot hij later toch dat hij kunstenaar wilde zijn.
Op 26-jarige leeftijd werd hij ingehuurd als illustrator voor een krant en kreeg hij de opdracht om het circus te illustreren. Calder was onder de indruk van de optredens en uitstraling van het circus en besloot zijn eigen figuren met draad te bouwen. Deze figuren groeiden uit tot vijf koffers, die hij meenam wanneer hij tussen zijn huizen in New York en Frankrijk reisde. Hij vond het geweldig om zijn circusfiguren voor een publiek te laten ‘optreden’. Jarenlang werd hij uitgenodigd om shows te geven in binnen- en buitenland.
Zijn circusfiguren waren een opstapje naar veel van zijn latere werk. Zo ontwierp hij speelgoed, maakte hij sculpturen, schilderijen, tekeningen en nog veel meer. Het meeste bekendheid kreeg hij met zijn mobiles. Deze, meestal hangende objecten, konden door een heel klein beetje lucht in beweging worden gebracht.
Calders interesse lag niet zozeer bij de circus acts, maar meer bij de beweging van lichamen. Als opgeleid ingenieur was Calder bekend met de techniek die nodig is om evenwicht te bereiken bij het werken met driedimensionale vormen. Hij gebruikte deze kennis om zijn bewegende sculpturen te maken en circusfiguren te maken.
Afbeelding 1: Alexander Calder aan het werk met zijn circusfiguren
Fotoalbum 1: Diverse werken van Alexander Calder
Circus in beweging
Video 1: Circus performance van Calder
Brainstorm en inspiratie
Omdat wij zelf ook een circus gaan bouwen, geïnspireerd op Calder, gaan we eerst brainstormen en inspiratie opdoen.
- Welke circus acts en/of circus artiesten kun je noemen? Schrijf er zoveel mogelijk op in je dummy.
- Calder heeft veel verschillende werken gemaakt. Ga op het internet op zoek naar verschillende kunstwerken. Maak in PicCollage een collage van de werken die je het mooiste vind. Gebruik de volgende termen om te googelen: Toys, sculpture, painting, illustration, mobile, stabile en jewelry.
- Bekijk je collage. Noem zoveel mogelijk materialen die Calder gebruikte voor zijn werk. Schrijf ze op in je dummy.
- Als jij een circus act zou mogen uitbeelden, welke zou dat dan zijn?
Huiswerk
Zoek thuis naar interessante materialen die je kunt gebruiken voor je circusfiguren. Neem deze de volgende keer mee.
Denk aan: Oude plastic bakjes, een lege fles, lege drankkartons, kralen, kroonkurken, washi tape, knikkers, enz…
Werken met ijzerdraad
De basis voor onze figuren maken we van ijzerdraad. Hieronder vind je een aantal instructies die laten zien hoe je makkelijk dingen van ijzerdraad kunt bouwen.
Veiligheid
Het is heel belangrijk dat we veilig werken. IJzerdraad is heel dun en soms niet goed zichtbaar. Daarom hanteren we de volgende regels:
- Draag altijd een veiligheidsbril tijdens het werken met ijzerdraad
- Loop altijd met ijzerdraad rechtop
- Houd tijdens het knippen altijd beide kanten van het ijzerdraad vast
- Blijf met ijzerdraad uit de buurt van je eigen gezicht en dat van anderen
Afbeelding 2: Diverse technieken met ijzerdraad
Afbeelding 3: Een dier maken van ijzerdraad
Afbeelding 4: Een mensfiguur maken van ijzerdraad
Circus figuur maken
Kies één van de circus acts of artiesten uit die je bij opdracht 1 opschreef. Voer deze uit met ijzerdraad en andere materialen.
Het Calder circus
Iedereen heeft nu zijn eigen circus figuur gemaakt. Je docent maakt nu groepjes van 4.
Met deze groepjes ga je de circus act tot leven wekken. Dit doen we door middel van een stop motion animatie. We gebruiken hiervoor de app Stop Motion Studio, deze kun je gratis downloaden in de app store.
Van je docent krijg je instructies hoe je dit moet doen.
Je animatie en je circus figuur worden beiden beoordeeld.
Beoordelingscriteria
- Is je circus figuur 3-dimensionaal en dus interessant om te zien van alle kanten?
- Kan het figuur uit zichzelf staan?
- Heb je naast ijzerdraad ook nog andere materialen gebruikt?
- Zit er genoeg detail in je figuur?
- Is het figuur herkenbaar als circus act?
- Hebben jullie een interessante animatie gemaakt?