Vormen vertellen

Picasso wordt gezien als één van de belangrijkste kunstenaars van de 20e eeuw. De meeste mensen kennen Picasso alleen als schilder, maar ook op 3-dimensionaal vlak was hij baanbrekend. Velen zien hem als de uitvinder van de constructieve sculptuur. Daarvoor werden sculpturen vooral op traditionele wijze gemaakt. Ook deze kunst werd door Picasso beheerst.

Traditionele sculptuur

In de traditionele kunst werden sculpturen (beeldhouwwerken) gemaakt van hout, marmer, keramiek of brons.

Bij een marmeren of houten beeld begin je met een groot blok en hak je het onnodige weg, terwijl je bij keramiek eerst werkt met een plastisch materiaal; je kunt het eerst vervormen, waarna het gebakken wordt.

Een bronzen beeld begint meestal met was, ook een plastisch materiaal. Door middel van een ingewikkeld proces wordt hiervan een mal gemaakt waarna deze wordt volgegoten met brons.

Constructieve sculptuur

Bij een constructie worden materialen aan elkaar bevestigd. Denk hierbij aan bijvoorbeeld ijzerdraad, metaal, houten balken of platen, of karton. Eigenlijk zijn de mogelijkheden eindeloos. In hedendaagse sculpturen is het niet ondenkbaar dat er complete voorwerpen in een beeld worden verwerkt.

Picasso’s constructies

Terug naar Picasso. Zoals gezegd was hij vernieuwend op het gebied van sculptuur. Hij brak met de traditie door voor het eerst met andere materialen te werken. Dit leverde verrassende en spraakmakende resultaten op.

Een goed voorbeeld hiervan is zijn Stierenkop, zie afbeelding 1. Een stuur en een zadel aan elkaar gemonteerd leverden een nieuw beeld op van een sterk geabstraheerde stierenkop. Wat Picasso zelf interessant vond, was dat je enerzijds het geheel kunt bekijken en dan een stierenkop kunt herkennen, maar ook een stuur en een zadel kunt zien. Het publiek van de Salon, waar het beeld voor het eerst getoond werd, was minder enthousiast. De verontwaardiging was groot en tijdens een protest is het beeld zelfs weggehaald.

Een aantal jaren voordat hij zijn stierenkop maakte, deed Picasso zijn eerste stappen in de richting van constructieve sculptuur. Zijn wereldberoemde gitaar van karton is daar een goed voorbeeld van, zie afbeelding 2. Picasso speelt in dit werk met positieve en negatieve ruimte. Wat we uiteindelijk zien is toch steeds en gitaar.

Naast deze twee werken heeft Picasso nog tal van sculpturen gemaakt op zowel traditionele als experimentele wijze. In fotoalbum 1 vind je enkele voorbeelden.