‘Ik moet je iets vertellen…’, zijn vaak de eerste woorden van een zwaar gesprek tussen twee personen. Hoe de ander zal reageren? Je weet het niet. Het kan in goede aarde vallen of juist helemaal de andere kant op slaan. In deze lessenserie leer je hoe je een dialoog in beeld moet brengen.
Tips en trucs
De regel van derden
Filmmakers en fotografen maken vaak gebruik van de regel van derden. Kort gezegd houdt dit in dat je onderwerp zich bevind op een snijpunt van derden. Dit klinkt misschien nog wat vaag, maar in video 1 wordt dit uitgelegd.
Foto’s of video’s die volgens de regel van derden worden genomen, ogen vaak aangenamer en professioneler. In deze lessenserie gaan we de regel van derden zoveel mogelijk toepassen.
Shot reverse shot
Een shot reverse shot is een techniek die veel gebruikt wordt bij het filmen van een gesprek tussen twee personen. De personen die met elkaar praten worden telkens om de beurt in beeld gebracht. Vaak wordt hierbij gebruik gemaakt van een over the shoulder shot. De camera-posities bij een shot reverse shot zijn telkens tegenovergesteld. Het is belangrijk dat hierbij de 180 graden lijn nooit wordt overschreden.
180 graden regel
Als cameraman blijf je bij het filmen van een gesprek altijd aan dezelfde kant staan. Als je tijdens het gesprek plotseling vanaf de andere kant filmt, lijkt de persoon die eerst links stond, opeens rechts te staan. Kijkers vinden dit heel verwarrend. Daarom mag je dus maximaal 180 graden om een gesprek heen draaien. Dat komt neer op een halve cirkel. Bij het overschrijden van de 180 graden lijn, ben je dus meer dan 180 graden om de personen heen gedraaid en lijken de personen van plaats te zijn gewisseld. In afbeelding 1 zie hiervan een voorbeeld.
Video 1: De regel van derden
Afbeelding 1: 180 graden regel
Hoe pak je het aan?
Bij het filmen van een dialoog, werk je in een aantal stappen.
- Film eerst de complete dialoog van een afstand (full-shot of mid-shot). Zorg ervoor dat de acteurs de scène goed hebben geoefend en in één keer kunnen spelen. Dit wordt ons basisshot. Zie afbeelding 2.
- Daarna film je de ene speler in zijn gezicht (over-the-shoulder) en speel je de gehele scène opnieuw. Zie afbeelding 3.
- Herhaal stap 2 voor de andere speler. Zie afbeelding 4.
- Experimenteer met andere shots en standpunten, maar houd altijd rekening met de 180 graden regel en de regel van derden.
Op deze manier heb je voor het editten minimaal 3 standpunten om uit te kiezen, zodat je de scène op een interessante manier kunt verbeelden.
Afbeelding 2: Basisshot van een dialoog (full-shot)
Afbeelding 3: Acteur 1 (medium close-up, regel van derden)
Afbeelding 4: Acteur 2 (medium close-up, regel van derden)
Voorbeeld dialogen
Video 2: Voorbeeld dialoog uit Goede Tijden, Slechte tijden
In deze video zie je een scène uit Goede Tijden, Slechte Tijden. In dit voorbeeld is een raster over het beeld gelegd, hierdoor kun je zien hoe ze de regel van derden gebruiken op televisie. Ook staan de shotnamen onder de video vermeld.
Video 3: Voorbeeld aflevering van Goede Tijden, Slechte Tijden
Hierboven is een volledige aflevering van Goede Tijden, Slechte Tijden te zien. Ook hier zie je een raster over het beeld. Bekijk enkele fragmenten terwijl je door de video skipt. Wat valt je op?
Video 4: Dialoog uit Harry Potter met statusverschil
Video 3 is een fragment uit Harry Potter. Ook hier worden de regel van derden en over the shoulder shots toegepast. Om te versterken dat Harry een leerling is en Perkamentus een leraar, hebben ze nog een trucje uitgehaald. Kun jij ontdekken welke?
Ik moet je iets vertellen…
Je docent maakt groepjes van 3 personen. Kies met je groepje één van de dialogen hieronder en breng die in beeld met behulp van de nieuwe technieken die je hebt geleerd.
Monteer je filmpje in iMovie aan elkaar tot een logisch geheel. Gebruik geen beeldovergangen.
Beoordelingscriteria
- Jullie hebben de dialoog overtuigend geacteerd
- Julie hebben de shot reverse shot gebruikt
- Jullie bij het filmen rekening gehouden met de regel van derden
- Jullie hebben de 180 graden lijn niet overschreden
- Het verhaal is duidelijk volgbaar en verstaanbaar
- Jullie hebben gewerkt volgens het stappenplan