Wie portretteerde hij niet? Andy Warhol (1928-1987) is één van de bekendste kunstenaars aller tijden. Misschien zegt zijn naam je helemaal niks, maar je ziet waarschijnlijk regelmatig afbeeldingen in zijn stijl op social media voorbij komen. Voor deze opdracht kruipen we in de huid van Warhol en maken we een kleurrijk zelfportret!
Pop-art
Andy Warhol is één van de bekendste kunstenaars van de kunststroming die ‘Pop-art’ werd genoemd. De term Pop-art is een afkorting van popular art, oftewel, populaire kunst.
Lekker gewoon
Pop-art is een kunststroming uit de jaren ’50 en ’60 van de vorige eeuw. Het was tot dan toe gebruikelijk dat kunst een diepere betekenis had. Het museum was een plek waar normale mensen eigenlijk nooit kwamen, het was meer een plek voor de elite. Pop-art kunstenaars wilden graag kunst maken voor iedereen. De kunst die ze maakten moest vooral decoratief zijn. Meestal had het werk geen diepere betekenis.
The Factory
In de jaren ’50 en ’60 kwam ook de massaproductie op. De spullen die mensen dagelijks gebruikten, werden met duizenden tegelijk in fabrieken gemaakt. Met kunst was dit niet gebruikelijk. Toch wilde Andy Warhol van kunst ook graag een massaproduct maken, zodat iedereen het kon kopen. Hij opende daarom een kunstfabriek: ‘The Factory’.
In The Factory was Andy Warhol een soort chef en had hij personeel dat zijn ontwerpen reproduceerde. In Warhols kunstfabriek was het een komen en gaan van allerlei bekende popsterren, acteurs, fotomodellen en andere bekende mensen.
De bekendste werken van Warhol zijn de portretten die hij maakte van deze beroemde mensen. Hij maakte portretten van onder andere Elvis Presley, Marilyn Monroe, Mohammed Ali en zelfs van de Nederlandse koningin Beatrix! Zie afbeelding 1 en 2.
Onderwerpen
Pop-art kunstenaars gebruikten vaak populaire onderwerpen voor hun kunst. In schilderijen en sculpturen konden mensen vaak dingen herkennen die ze dagelijks gebruikten. Die herkenbaarheid zorgde ervoor dat veel mensen Pop-art konden waarderen. Onderwerpen die vaak terug kwamen waren stripverhalen, reclames, televisie, kranten en tijdschriften.
Zeefdrukken
Om van kunst een massaproduct te maken, gebruikte Warhol vaak de zeefdruktechniek. Door deze techniek te gebruiken kon hij kunstwerken maken in grote oplages. Afbeelding 1 is een goed voorbeeld van zo’n zeefdruk. Met portretseries als deze is Warhol wereldberoemd geworden. Andere middelen die Warhol vaak gebruikte waren film en fotografie.
Pop-art
Beantwoord de onderstaande vragen in je dummy.
- Waarom wilde Andy Warhol van kunst een massaproduct maken? Leg uit.
- Hoe zorgden Pop-art kunstenaars ervoor dat veel mensen in hun kunst geïnteresseerd raakten? Let uit.
- In dit hoofdstuk staan een aantal Pop-art kunstwerken van diverse bekende kunstenaars. Welk van de werken vind je het mooist? Leg uit waarom dit werk je het meest aanspreekt.
Compositie
De manier waarop we elementen binnen een beeld plaatsen noemen we de compositie. Het woord compositie is een ander woord voor ordening. Door bewust bezig te zijn met compositie bepaal je hoe je werkstuk eruit komt te zien en kun je de blik van de kijker een beetje sturen.
Horizontale compositie
Als alle onderdelen in een beeld horizontaal gerangschikt zijn, dan noemen we dat een horizontale compositie.
Verticale compositie
In een verticale compositie zijn alle onderdelen in een beeld verticaal gerangschikt.
Diagonale compositie
We spreken over een diagonale compositie als alle onderdelen in een beeld diagonaal (oftewel schuin) gerangschikt zijn.
Symmetrische compositie
Als links en rechts in het beeld hetzelfde te zien is, dan is er sprake van symmetrie. We noemen het dan een symmetrische compositie. Een symmetrische compositie levert meestal een statisch beeld op.
Asymmetrische compositie
Van een asymmetrische compositie is sprake wanneer het beeld links duidelijk anders is dan rechts.
Centrale compositie
Bij een centrale compositie zijn de belangrijkste onderdelen van het beeld in het midden geplaatst.
Verspreide compositie
Bij een verspreide compositie zijn de belangrijkste onderdelen van het beeld gelijkmatig verdeeld. Een ander veel gebruikte term voor verspreide compositie is ‘overall compositie’.
Driehoekscompositie
Wanneer de objecten in een beeld als een driehoek gerangschikt zijn, is er sprake van een driehoekscompositie.
Compositie Kahoot!
Ga naar kahoot.it en voer de gamepin in.
Compositie in fotografie
Voor deze huiswerkopdracht wordt de klas verdeeld in groepjes van 4 personen. Bekijk met je groepje alle compositie soorten hierboven.
- Verdeel nu onderling alle composities, zodat iedereen 2 composities heeft. De komende week gaat ieder groepslid twee foto’s schieten. Eén voor elke compositie.
- Net als de Pop-art kunstenaars laat jij je inspireren door de dingen die op dit moment populair zijn. Welke merken kom je tegen in de reclame? Wat is er gaande op tv of op internet?
- Presenteer de volgende les samen met je groepje de foto’s aan de klas.
Raster
Zoals je al hebt gelezen ga je aan het eind van deze lessenserie een zelfportret maken.
Je hoeft geen genie te zijn om jezelf goed te kunnen tekenen. Zelfs de grootste kunstenaars uit de kunstgeschiedenis gebruikten daarvoor allerlei trucjes en hulpmiddelen. Eén van die hulpmiddelen is een raster.
Met een raster verdeel je je tekening in een aantal kleinere delen. In plaats van alles in één keer na te tekenen, doe je dat nu vakje voor vakje. Je zult zien dat je op deze manier gemakkelijk dingen kunt natekenen. Een voorbeeld hiervan zie je hieronder in afbeelding 5. Voordat je dit met je eigen portret gaat doen, ga je eerst oefenen.
Vergroten en verkleinen
Je kunt een raster ook gebruiken om een afbeelding groter of kleiner na te tekenen. Het is in dat geval belangrijk dat het grote en het kleine raster precies dezelfde verhoudingen hebben en dat het aantal vakjes gelijk is.
Rasteroefening
- Zoek een afbeelding op het internet die je na zou willen tekenen. Sla deze op in je camerarol en snijd hem vierkant uit.
- Ga naar de site griddrawingtool.com en importeer de foto. Doorloop alle stappen en kies overal voor de standaard instellingen (klik telkens op ‘next’).
- Download je foto door op ‘download’ te klikken . Tik de foto aan (lang vasthouden) en sla hem op in je filmrol.
- Teken je gekozen afbeelding zo precies mogelijk na met behulp van het raster op het werkblad. Kleur hem in met grijstinten, gebruik veel contrast.
Zoom
Zoals je al hebt gelezen wordt de eindopdracht een zelfportret. We werken in een aantal stappen:
- Maak een vierkante selfie met je iPad, of neem een bestaande foto van jezelf en importeer deze in de app Poster Me HD Lite. Deze app is gratis in de Appstore te downloaden via de link hieronder.
- Kies voor effect 1/35, verwijder de rand door meerdere keren op de foto te tikken en zorg voor een goede licht/donker verdeling met de twee onderste schuiven. Maak daarna een screenshot van het eindresultaat en sla de foto op in de filmrol.
- Maak je foto zwart/wit via je filmrol.
- Importeer de foto in griddrawingtool.com en zet een raster over de foto, kies telkens voor de standaard instellingen. Sla de foto op in je filmrol.
- Teken een raster met evenveel vierkante vakjes op een groot vel papier. Teken je portret hierop zo goed mogelijk na.
- Schilder je portret met plakkaatverf in. Geef je portret één van de volgende kleurcontrasten:
- Licht-donker contrast
- Kwaliteitscontrast
- Complementair contrast
- Warm-koud contras
Beoordelingscriteria
- Je hebt het portret zorgvuldig nagetekend en hebt daarbij het raster gebruikt zoals dat bedoeld is
- Je hebt gezorgd voor een selfie met een goede compositie
- Je portret heeft voldoende contrast tussen de verschillende kleuren
- Je hebt één van de bovenstaande contrasten gebruikt
- Je portret is netjes ingeschilderd
- Je portret is duidelijk herkenbaar als een gezicht
- Het geheel ziet er verzorgd uit




